مقدمهء مؤلف ( 1 ) 3 / 4 و 5 : اگر چه آن خود مستقل است - عبارت متن « و اصبهان خاصة و ان كانت من المفردات » . ظاهرا مقصود از اينكه اصفهان از مفردات ( يعنى خوره‌اى تك و مستقل است ) ، خروج آن است از تقسيط سى هزار هزار درهمى حكمرانان فارس . چنان كه در نسخهء عكسى ( ورق 125 ب و 126 آ ) چنين است : « قال ابن عياش : كانت الفرس تقسط على آذربيجان و طبرستان و دباوند ( دنباوند ) و قرميسين و مهرجان‌قذق و قومس و حلوان و الرى و همذان - و لم تكن اصبهان تدخل فى هذا التقسيط - ثلثين الف الف درهم . » ( 2 ) 3 / 10 : و علت دراز شدن كتاب را گفتيم - مؤلف در آغاز ( متن چاپى دخويه نيز افست بغداد ص 2 - 3 ) چنين گويد : « كتاب من شامل گونه‌هايى چند از تاريخ شهرها و شگفتيهاى خوره‌ها و بنيانهاست . بدين گونه هر اديب و دانشورى كه آن را بخواند ، بايد در آن به ديدهء انصاف بيند و دربارهء آن ، خوش برخوردى و نيك راييش را به ما عاريت دهد . . . و به خاطر اعترافم از لغزشم در گذرد و به جهت اقرارم از اهمالم ، چه من در اين كتاب ، تواريخ و اشعار و شواهد و امثالى را كه به ذهن اندوخته داشتم ، و از دانشيان مىشنيدم آورده‌ام . » و از برخى جاها روشن مىشود كه مؤلف تنها در صدد نقل مطلبى است مسموع . ( 3 ) 4 / 12 : زهير بن ابى سلمى - ( 530 - 631 ميلادى ) شاعرى حكيم و مصلح و گزارشگر طبيعت بود . در دوران جاهليت مىزيست . شاگرد بشامه ، خردمند عرب ، و اوس بن حجر ، پيشواى مدرسهء اوسيه بود . و روحى بزرگ و اخلاقى برتر داشت . معجم الشعراء ، ص 205 ، شرح القصائد السبع الطوال الجاهليات ، ص 271 - 328 ، اغانى ، ج 9 ، ص 139 ، كامل مبرد ، ص 445 ، اللسان و المقاييس ( مادهء حرم ) ، الشعر و الشعراء ، ص 90 ، خزانة الادب الكبرى ، ج 1 ، ص 75 ، تاريخ آداب اللغة العربية ، جزء 1 ، ص 105 - 106 و جمهرة اشعار العرب ، ص 167 . رك : الاعلام زر كلى ، ج 3 ، ص 87 ، نيز مآخذ او ، و مقدمهء ديوان زهير ، ص 1 . ( 4 ) 4 / 12 : يكى از سه شاعر برجسته - آن دو ديگر امرؤ القيس و نابغهء ذبيانى بودند . تاريخ آداب اللغة العربيه ، جزء 1 ، ص 105 ( 5 ) 4 / 13 : حوليات محككه - يعنى ، قصيده‌هايى كه يك سال بر آنها مىگذشت و در اين مدت همواره بر انجمن‌هاى ادبى و استادان عرضه مىشد و با تأمل و ذوق ورزى بيشتر خود شاعر